دوره و شماره: دوره 2، شماره 6، تابستان 1404 
مقاله پژوهشی روابط بین الملل

جنگ تعرفه‌ای آمریکا و چین: تحلیلی بر اثرات آینده آن بر تجارت جهانی

میترا راه نجات، مرتضی بنا نژاد مشهدی

چکیده جنگ تعرفه‌ای میان ایالات متحده و چین به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین چالش‌های اقتصادی قرن بیست‌ویکم، تأثیر قابل‌توجهی بر نظام تجارت جهانی گذاشته است. هدف این پژوهش، تحلیل اثرات آینده این جنگ بر تجارت جهانی و بررسی میزان سازگاری آن با اصول و مقررات سازمان تجارت جهانی است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوا و روش  است. ابتدا چارچوب نظری مبتنی بر نظریه‌های اقتصاد سیاسی تجارت تدوین شد تا مسیرهای علّی بالقوه بین جنگ تعرفه‌ای و تغییرات ساختاری در تجارت جهانی مشخص شود. سپس منابع کتابخانه‌ای، گزارش‌های بین‌المللی، مقالات علمی و بیانیه‌های رسمی جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل محتوا کدگذاری شدند. برای افزایش اعتبار استنتاج‌ها، دو مطالعه موردی انتخاب و مسیرهای علّی در آن‌ها بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد جنگ تعرفه‌ای آمریکا و چین، صرفاً یک اختلاف اقتصادی محدود نیست، بلکه پدیده‌ای راهبردی است که موجب اختلال در جریان تجارت دوجانبه، تغییر در الگوهای سرمایه‌گذاری و بازآرایی زنجیره‌های تأمین جهانی شده است. این روند، کشورها را به بازنگری در سیاست‌های تجاری و ایجاد ائتلاف‌های جدید منطقه‌ای و بین‌المللی واداشته است. جنگ تعرفه‌ای به‌عنوان جلوه‌ای از رقابت ژئو‌اقتصادی میان قدرت‌های بزرگ، آینده تجارت جهانی را به سمت چندقطبی‌شدن، افزایش موانع تجاری و رشد حمایت‌گرایی اقتصادی سوق می‌دهد. بر این اساس، تداوم این روند می‌تواند منجر به بازتعریف قواعد تجارت آزاد و کاهش نقش نهادهای بین‌المللی در تنظیم روابط اقتصادی جهانی شود.